KÝ ỨC HOÀNG SA CỦA NGƯỜI ĐÀ NẴNG

Trần Đức Anh Sơn

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí, ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng đã nói rằng: “Miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất nay đã tròn 40 năm. Nhưng với người Đà Nẵng thì đó vẫn chưa là một sự giải phóng hoàn toàn, một sự thống nhất trọn vẹn. Bởi lẽ, huyện đảo Hoàng Sa của thành phố Đà Nẵng vẫn đang bị ngoại bang chiếm đóng. Và lòng người Đà Nẵng vẫn đêm ngày đau đáu với Hoàng Sa”.

Với người Đà Nẵng, Hoàng Sa là hai từ thiêng liêng từ sâu thẳm đáy tim. Và tôi có thể tự tin nói rằng: “Hiểu biết về Hoàng Sa nói riêng, về chủ quyền biển đảo Việt Nam nói chung, của người Đà Nẵng thì khó nơi nào sánh kịp”.

Học sinh Đà Nẵng xem bản đồ Trung Quốc không có Hoàng Sa - Trường Sa tại triển lãm tư liệu và bản đồ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa tại Bảo tàng Đà Nẵng ngày 20/1/2013. Ảnh: Võ Văn Hoàng

Học sinh Đà Nẵng xem bản đồ Trung Quốc không có Hoàng Sa – Trường Sa tại triển lãm tư liệu và bản đồ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa tại Bảo tàng Đà Nẵng ngày 20/1/2013. Ảnh: Võ Văn Hoàng

Từ nhiều năm nay, cứ đến ngày 19/1 hàng năm, UBND huyện Hoàng Sa ở Đà Nẵng đều tổ chức gặp gỡ những nhân chứng từng sống, làm việc và chiến đấu ở quần đảo Hoàng Sa. Họ là những viên chức và binh sĩ của quân đội Việt Nam cộng hòa đã gắn bó với quần đảo này trong các thập niên 1950 – 1970, cho đến khi Trung Quốc dùng vũ lực xâm chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa vào ngày 19/1/1974. Hơn 30 nhân chứng ấy nay là những “công dân bình lặng” sống ở Đà Nẵng và Quảng Nam, nhưng cứ đến “ngày Hoàng Sa” thì tề tựu vào Phòng trưng bày Hoàng Sa trong trụ sở UBND huyện Hoàng Sa để hồi tưởng những ngày đồng cam cộng khổ trên vùng biển đảo thiêng liêng này. Họ kể cho nhau nghe và kể cho người Đà Nẵng hôm nay những ký ức về Hoàng Sa mà họ luôn đáu đáu. Nhiều tư liệu, hình ảnh, hiện vật về Hoàng Sa được trưng bày trong căn phòng này chính là những kỷ vật từ Hoàng Sa do các nhân chứng Hoàng Sa hiến tặng. Những năm gần đây, số nhân chứng về dự gặp mặt ngày một thưa dần, do tuổi cao sức yếu và do nhiều người trong số họ đã về với tổ tiên. Trong cuốn Kỷ yếu Hoàng Sa (do UBND huyện Hoàng Sa xuất bản năm 2012) vẫn còn dòng lưu bút của nhân chứng Phạm Khôi: “Bây giờ tôi chỉ mong muốn ai cũng phải ghi nhớ Hoàng Sa là mảnh đất được ông cha ta khai phá từ xa xưa. Hoàng Sa đã, đang và mãi mãi là của Việt Nam chúng ta. Ước gì tôi được ra đảo lại một lần nữa thì có chết tôi cũng sướng”. Ước nguyện của ông Phạm Khôi đã không thành, bởi ông đã mãi mãi ra đi vào mùa đông năm ngoái.

Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước tổ chức nghiên cứu, xây dựng Fond tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa để lưu truyền hậu thế. Tôi là người may mắn được lãnh đạo thành phố cử làm Chủ nhiệm đề tài này. Với sự cộng tác của 6 thành viên đến từ Đà Nẵng, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh, sau hơn 3 năm dày công sưu tập, nghiên cứu, dịch thuật và hệ thống hóa, chúng tôi đã tạo lập được một fond tư liệu khá dày dặn về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa gồm 4 loại hình: văn bản, hình ảnh, bản đồ cổ và audio-video clip, với tổng dung lượng lên đến 2 GB cùng hàng ngàn trang văn bản được in ấn, sao chụp.

Đà Nẵng cũng là nơi đầu tiên ở Việt Nam tổ chức triển lãm, trưng bày tư liệu, hình ảnh, bản đồ và hiện vật khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa. Triển lãm  khai mạc vào ngày 20/1/2013, đánh dấu 39 năm sự kiện Hoàng Sa bị cưỡng chiếm, thu hút hơn 10.000 người đến tham quan. Người Đà Nẵng đến với cuộc triển lãm này để tìm hiểu những tư liệu lịch sử và bằng chứng pháp lý được trưng bày nơi đây nhằm hiểu rõ thêm về vùng biển đảo thân thương đã gắn bó với các thế hệ người Việt, trong đó có cha ông của họ, từ hàng trăm năm qua. Từ đó, họ giữ trong tim mình lòng yêu nước, yêu biển đảo quê hương và sẵn sàng truyền lửa yêu nước cho các thế hệ mai sau.

Khai mạc triển lãm tư liệu và bản đồ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa tại Bảo tàng Đà Nẵng ngày 20/1/2013. Ảnh: Võ Văn Hoàng

Khai mạc triển lãm tư liệu và bản đồ khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa tại Bảo tàng Đà Nẵng ngày 20/1/2013. Ảnh: Võ Văn Hoàng

Những cuộc triển lãm về Hoàng Sa còn được tổ chức trong hầu hết các giảng đường đại học ở thành phố biển xinh đẹp này; triển lãm cho người nước ngoài xem khi họ đặt chân đến Đà Nẵng và đặc biệt là triển lãm cho các học giả quốc tế về dự hội thảo Hoàng Sa – Trường Sa. Sự thật lịch sử tổ chức tại Đà Nẵng trong những ngày “Biển Đông dậy sóng” vào mùa hè năm 2014. Một học giả người Bỉ, là thành viên của Tòa Trọng tài thường trực (PCA) ở La Haye (Hà Lan), sau khi xem triển lãm đã phát biểu tại hội thảo rằng: những tư liệu mà Việt Nam trưng bày trong triển lãm này thật sự có giá trị và đây sẽ là nguồn tư liệu tham khảo quan trọng mà tòa sẽ phải xem xét khi Việt Nam đưa vấn đề ra PCA để bảo vệ chủ quyền biển đảo của mình.

Đặc biệt, trong những ngày Trung Quốc đưa giàn khoan dầu khí Hải dương 981 vào khoan thăm dò trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam vào mùa hè năm 2014, thì Đà Nẵng là một “đầu cầu” quan trọng, nơi xuất phát của các lực lượng Cảnh sát biển và Kiểm ngư Việt Nam lên đường đến vùng biển Hoàng Sa để đấu tranh quyết liệt buộc Trung Quốc phải rút giàn khoan khỏi vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam.

Sát cánh cùng các lực lượng thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam là hàng ngàn ngư dân miền Trung, trong đó có ngư dân Đà Nẵng, kiên trì bám biển, vừa tiếp tục khai thác các nguồn lợi hải sản trong vùng biển truyền thống để mưu sinh, vừa hỗ trợ lực lượng chức năng bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Trong cuộc đấu tranh không khoan nhượng ấy, nhiều chiến sĩ và ngư dân Đà Nẵng đã bị tàu Trung Quốc tấn công gây thương tích và thiệt hại. Đỉnh điểm là vụ việc tàu cá ĐNA 90152 của bà Huỳnh Thị Như Hoa (ở phường Xuân Hà, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng) cùng 10 ngư dân trên tàu đã bị tàu Trung Quốc đâm chìm vào ngày 26/5/2014 trong vùng biển Hoàng Sa, khiến dư luận trong nước và quốc tế vô cùng phẫn nộ.

Bà Huỳnh Thị Như Hoa, chủ tàu cá ĐNa 90152 tố cáo hành động phi nhân của tàu Trung Quốc với Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Ảnh: Hữu Khá

Bà Huỳnh Thị Như Hoa, chủ tàu cá ĐNa 90152 tố cáo hành động phi nhân của tàu Trung Quốc với Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Ảnh: Hữu Khá

Trong những ngày đấu tranh sôi sục ấy, Đà Nẵng là “điểm hẹn” của giới báo chí và truyền thông trong nước và quốc tế. Hàng trăm phóng viên Việt Nam và hàng chục phóng viên, thông tín viên của các hãng truyền thông lớn trên thế giới, từ Mỹ, Pháp, Anh, Đức, Nhật, Canada… đã đổ về Đà Nẵng, theo tàu Cảnh sát biển và Kiểm ngư Việt Nam ra điểm nóng ở vùng biển Hoàng Sa. Họ đã trực tiếp chứng kiến sự hung hãn, phi nhân, bất chấp luật pháp quốc tế mà Trung Quốc đang “phô diễn” tại hiện trường và đã đưa tin phản ánh và tố cáo những hành động bạo ngược của Trung Quốc với công luận thế giới.

Vừa là “đầu cầu” kết nối, vừa tham gia đấu tranh trực diện với đối phương để bảo vệ chủ quyền biển đảo quốc gia, Đà Nẵng còn đảm nhận vai trò hậu phương trong công tác cứu hộ, cứu nạn tàu thuyền Việt Nam bị tàu Trung Quốc tấn công gây hư hại. Đây là nơi bảo trì, sửa chữa cấp tốc các tàu Cảnh sát biển, tàu Kiểm ngư và tiếp nhận điều trị chiến sĩ, ngư dân Việt Nam bị thương tích; đảm bảo khôi phục sức khỏe và sức mạnh chiến đấu cho con người và phương tiện một cách nhanh nhất, sẵn sàng cho cuộc đấu tranh lâu dài nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam, buộc Trung Quốc phải nhổ neo, cuốn cờ, rút giàn khoan Hải dương 981 ra khỏi vùng biển Việt Nam vào trung tuần tháng 7/2014.

Biển Đông tạm thời bình yên trở lại, ngư dân Đà Nẵng tiếp tục lên đường ra ngư trường Hoàng Sa thân thuộc khai thác hải sản, vừa để mưu sinh, vừa góp phần canh phòng mặt biển cho Tổ quốc.

Còn ở trong đất liền, con em của họ vẫn được các thầy cô giáo giảng dạy những học những bài học lịch sử về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa từ những cuốn giáo trình còn tươi màu mực mới in – những cuốn giáo trình về Hoàng Sa lần đầu tiên ở Việt Nam được đưa vào giảng dạy trong trường học.

Ký ức Hoàng Sa không bao giờ phai và ngọn lửa Hoàng Sa không bao giờ tắt trong lòng người Đà Nẵng. Và, họ luôn biết cách trao truyền ký ức và ngọn lửa ấy cho các thế hệ tương lai.

T.Đ.A.S.

Bài này đã được đăng trong Đà Nẵng nơi tôi sống. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s